5651 Yasası ve Yükümlülük

5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”, Türkiye’de internet yayıncılığına ilişkin kuralları belirleyen ve erişim engelleme/izleme süreçlerini düzenleyen yasadır.

Amaç:

• İnternet üzerinden işlenen belirli suçların önlenmesi
• İçerik, yer ve erişim sağlayıcıların sorumluluklarını netleştirmek
• Gerekli durumlarda erişim engelleme ve içerik kaldırma süreçlerini yürütmek

Kapsamı

• İnternet ortamındaki tüm yayınlar (web siteleri, sosyal medya, bloglar, forumlar vb.)
• İçerik sağlayıcılar (yayını üreten/sağlayan kişi veya kuruluş)
• Yer sağlayıcılar (web sitesi barındırma hizmeti sunanlar)
• Erişim sağlayıcılar (internet servis sağlayıcıları)
• Toplu kullanım sağlayıcılar (Restoran, Cafe, Otel, Kütüphaneler, İnternet Cafe vb.)

Temel Yükümlülükler

1. İçerik Sağlayıcı

• Paylaştığı içerikten sorumludur.
• Hukuka aykırı içerik tespit edilirse kaldırmakla yükümlüdür.

2. Yer Sağlayıcı (Hosting)

• Barındırdığı içeriklerin trafik kayıtlarını en az 1 yıl saklamak zorundadır.
• Erişim engelleme veya içerik kaldırma kararlarını derhal uygular.

3. Erişim Sağlayıcı (ISS)

• Tüm trafik kayıtlarını en az 2 yıl saklamak zorundadır.
• BTK’nın (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) erişim engelleme kararlarını uygular.

4. Toplu Kullanım Sağlayıcı

• Log (kayıt) tutmak ve BTK’ya gerektiğinde sunmak zorundadır.
• Filtreleme ve erişim kısıtlama önlemleri almalıdır.

5651 Uyum Adımları

1. Loglama (Trafik Kaydı Tutma)

• İnternet trafiği kayıtlarını 5651’e uygun formatta (hash’lenmiş, zaman damgalı) sakla.
• Saklama süreleri: Yer sağlayıcı: en az 1 yıl Erişim sağlayıcı: en az 2 yıl Toplu kullanım sağlayıcı: BTK talep ederse sunabilecek şekilde kayıt tutmalı.
• Yer sağlayıcı: en az 1 yıl
• Erişim sağlayıcı: en az 2 yıl
• Toplu kullanım sağlayıcı: BTK talep ederse sunabilecek şekilde kayıt tutmalı.

2. İçerik Kontrolü

• Web sitende veya intranet’te hukuka aykırı içerik (hakaret, müstehcenlik, terör propagandası vb.) barındırmaktan kaçın.
• Kullanıcıların oluşturduğu içerikler varsa hızlı kaldırma prosedürü oluştur.

3. Erişim Engelleme Kararlarını Uygulama

• BTK veya mahkemeden gelen erişim engelleme kararlarını derhal uygula.
• Teknik olarak DNS yönlendirme, URL engelleme gibi yöntemleri bil ve uygula.

4. Politika ve Prosedürler

• “5651 Uyum Politikası” dokümanı hazırla.
• Personelini ve yöneticilerini bu konuda bilgilendir.

5. Toplu Kullanım Sağlıyorsan (Otel, Kafe, Kütüphane vb.)

• Ağda filtreleme sistemi (ör. yasaklı siteleri engelleyen proxy veya firewall) kur.
• Kullanıcı trafik kayıtlarını sakla.
• Wi-Fi erişiminde kullanıcı kimlik doğrulaması uygula (SMS, giriş ekranı vb.).

💡 Kritik Not: 5651’e uymamak idari para cezaları ve sorumluluk doğuran adli süreçler ile sonuçlanabilir. Bu yüzden sadece kayıt tutmak değil, kayıtların BTK standartlarında ve doğrulanabilir şekilde tutulması şarttır.